...są miliony rzeczy, do których można użyć drewnianego klocka! (Pan Magorium)

piątek, 2 marca 2012

Wielki Brat MZK i autobusowe logowanie się

E-bilet jest reklamowany w regionalnych mediach. Będzie taniej, szybciej, wygodniej! 
Tak to można streścić. A jak jest naprawdę?

Sytuacja jest następująca: z dniem 1 marca 2012 roku zaczęła działać e-karta, popularnie zwana e-biletem, czyli biletem elektronicznym. 

Do tej pory za przejazd jednym kursem pasażer płacił 2,40 zł w strefie miejskiej i 4 zł - w podmiejskiej, 3 zł - pozamiejskiej. Ceny biletów jednorazowych skoczyły kolejno o 60 gr, 40 gr, 40 gr. Bilet 24-godzinny podrożał z 10 złotych do 12 złotych, a 24-godzinny we wszystkich strefach do 20 złotych. 

Bilety okresowe tradycyjne zostały wycofane, choć będą obowiązywały do końca marca (jeżeli ktoś wykupił znaczek 29 lutego, to ważność ma do 29 marca). Tutaj pozwolę sobie na dozę subiektywizmu: otóż Miejski Zakład Komunikacji nie powinien wycofywać tradycyjnych biletów okresowych. Powinien był dać możliwość wyboru swoim klientom. Teraz pasażerowie muszą (nie mają innej opcji) składać wnioski o e-kartę i tutaj robi się problem, gdyż na wniosku czytamy małym druczkiem: 

W związku z obowiązkiem wynikającym z art. 24 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tekst jedn. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) zwanej dalej "Ustawą", informuję co następuje: dane osobowe będą przetwarzane w celu umożliwienia identyfikacji właściciela spersonalizowanej e-karty w razie wydania kolejnej nowej e-karty w przypadku jej utraty lub uszkodzenia powodujący brak możliwości odczytu zapisanych na niej informacji wraz z odtworzeniem daty ważności biletu. Dane dotyczące numeru e-karty, daty i godziny sprzedaży, numeru punktu zakupu oraz rodzaju biletu, daty, godziny oraz linii, w której dokonano kasowań e-karty, daty i godziny kontroli, zablokowanych e-kart i będą przetwarzane w celach windykacyjnych i reklamacyjnych przez okres 5 lat. Osobie, której dane dotyczą, przysługuje prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania w sytuacji określonej w art. 35 Ustawy. Podanie danych jest dobrowolne. Administratorem danych osobowych jest Dyrektor Miejskiego Zakładu Komunikacji w Zielonej Górze ul. Chemiczna 8, 65-713 Zielona Góra.

Sam fakt wykorzystywania danych osobowych przez MZK nie powinien nikogo dziwić. Przy tradycyjnych biletach okresowych MZK też wykorzystywał dane osobowe z prozaicznych powodów (choćby i po to by wypełnić kartę i ją wydrukować oraz zapisywać "znaczki" na karcie, gdy się je kupowało na okres 30 dni). Rzecz w tym, że przy zbieraniu wniosków, zbiera się masę danych osobowych, które są administrowane przez jedną osobę - dyrektora MZK (chyba, że ja o czymś nie wiem i MZK ma więcej niż jednego dyrektorów). Ponadto "e-bilet" jest operacją skomplikowaną logistycznie, gdyż wymusza powstanie centrum informatycznego, które co najmniej gromadziłoby w jednym miejscu zebrane dane osobowe.

Osobie nie przysługuje prawo usunięcia danych osobowych, a taka opcja powinna być uwzględniona w przyjętej polityce ochrony danych osobowych. Osobie przysługuje tylko prawo dostępu i ewentualnej korekty.

Dane osobowe będą przetwarzane przez administratora, który za naszą zgodą ma do tego prawo, w celach windykacyjnych i reklamacyjnych. Oznacza to tyle, że pasażerowie z e-kartą są poddani kontroli jednej osoby. 

Wreszcie: podanie danych osobowych nie jest dobrowolne. Trzeba koniecznie podać dane osobowe, aby wypełnić wniosek i aby móc odebrać e-kartę, która przewiduje tańsze bilety w porównaniu do cen 3 zł (miejska), 4,40 zł (podmiejska) i 3,40 (pozamiejska), choć de facto cenowo e-bilet nie różni się od biletu (o czym za chwilę).

Wniosek o wydanie e-karty gromadzi następujące dane osobowe: imię, nazwisk, PESEL, numer telefonu i mail (jeśli ktoś zechce go podać), ulicę, miejscowość, nr domu/ nr lokalu, kod pocztowy, uprawnienia do ulgi lub do bezpłatnych przejazdów. Zdjęcie, które ukazuje twarz na jasnym jednolitym tle bez nakrycia głowy i bez ciemnych okularów nie znajdzie się w systemie informatycznym oraz na koncie pocztowym i zostanie zwrócone po wydaniu i odbiorze e-karty. A także wniosek o e-kartę gromadzi dane kto jest:
uczniem,
studentem dziennym,
studentem zaocznym,
studentem wieczorowym,
dzieckiem lub młodzieżą od 7 do 18 lat nie objętą obowiązkiem szkolnym wskutek inwalidztwa lub niepełnosprawności,
rencistą,
emerytem/ współmałżonkiem na którego wypłacany jest dodatek rodzinny,
osobą do 70 roku życia pobierającą zasiłek stały w OPS/ współmałżonkiem na którego wypłacany jest dodatek rodzinny,
kombatantem,
zarejestrowanym bezrobotnym mieszkańcem miast który utracił prawo do zasiłku bezrobotnych w okresie nie pobierania zasiłku na podst. zaświadczenia z PUP ważnego 1 m-c od daty wydania,
dzieckiem w wieku przedszkolnym od 4 do 7 roku życia,
uczniem niepełnosprawnym,
osobą która ukończyła 70 lat,
osobą o orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji oraz osobą o niepełnosprawności wrodzonej lub nabytej w okresie uniemożliwiającym wcześniejsze zatrudnienie pobierającą rentę socjalną,
inwalidą wojennym lub wojskowym,
członkiem Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę lub członkiem Związku Sybiraków,
honorowym obywatelem miasta,
posłem,
senatorem,
honorowym dawcą krwi oraz
pracownikiem lub członkiem rodziny pracownika MZK.

I to wszystko, o zgrozo, w rękach jednej osoby i w jednym miejscu! Do tej pory nie było potrzebnego oddzielnego centrum gromadzenia danych osobowych. Teraz wszystko będzie scentralizowane i poddane cyfryzacji.

Tradycyjny bilet okresowy miejski, który był bez limitu przejazdów na okres 30 dni, kosztował 60 zł. Teraz kosztuje najtaniej tylko w wersji mobilnej 90 zł. Zwykły bez limitu przejazdów na 30 dni 200 zł, a na 90 dni - 260 zł. Natomiast 30-przejazdowy (wystarczy minąć 30 przystanków, aby wyzerować e-kartę) kosztuje 60 zł, zaś 90-przejazdowy - 76 zł. Jedyne, co jest korzystne, to bilety szkolne (na 11 m-cy) oraz studenckie (na 1 semestr) za przystępną w miarę cenę. 

Tradycyjny bilet okresowy podmiejski, który był bez limitu przejazdów na okres 30 dni, kosztował 140 zł. Ta sama wersja w e-bilecie kosztuje teraz 180 zł (z możliwością przesiadki w miejskiej strefie bez limitu ilości przejazdów na liniach miejskich). Podmiejskie szkolne i studenckie już nie są przystępne. Można oczywiście wybrać sobie wersję bez możliwości przesiadki w miejskiej strefie za 130 zł (więc taniej o 5 zł), ale np. jeśli się jedzie z gminy do miasta jednym autobusem i się przesiada na następny już w mieście, to trzeba dodatkowo za ten drugi autobus zapłacić. Wybierając najtańszą wersję miejską (30-przejazdowy), wyjdzie nam 130+60, co daje nam 190 zł.  I wreszcie mamy dwie propozycje z możliwością przesiadki w strefie miejskiej w tym 45 przejazdów (za 140 zł) i 90 przejazdów (za 160 zł) na liniach miejskich. 

Droższe są też bilety okresowe w strefie pozamiejskiej (studenckich już nie ma, ale są szkolne i tak również drogie). 30-przejazdowy kosztuje 64 zł, 50- 76 zł, 80- 84 zł a bez limitów przejazdów 114 zł. Pozamiejskie to np. m.in. trasa z Zatonia do Barcikowic. 

Wszystkich stref nikt pewnie nie ruszy, bo ceny są wywindowane niesłychanie do góry: bez limitu ilości przejazdów kosztuje "tylko" 360 zł, a w strefie miejskiej - 230 zł. 

Bilety ulgowe zachowują 50% ceny biletów normalnych (dlatego też nie podaję tutaj cen ulgowych, bo łatwo je można sobie policzyć). 

Strefa miejska jest najtańszą wersją. MZK zmusza ludzi, aby ze swoich sypialni w gminie przeprowadzili się z powrotem do miasta. Skończy się na tym, że gmina zrezygnuje z usług MZK i wybierze tańszy PKS, jak to już zrobiły Świdnica i Laski.

Zasadą nieformalną przyjętą w gospodarce rynkowej jest, że bilety okresowe zwykle są relatywnie tańsze od biletów jednorazowych w komunikacji transportem publicznym. Pozornie więc ta zasada przez MZK została zachowana, gdyż na pierwszy rzut oka bilety jednorazowe są droższe od okresowych, ale przy bliższym przyjrzeniu się nowym zasadom Miejskiego Zakładu Komunikacji okazuje się, że ceny e-biletów okresowych i biletów jednorazowych de facto są mniej więcej wyrównane.

Najpierw Facebook, potem Google, teraz MZK. Moje dane osobowe stają się cenniejsze od najdroższych diamentów. Każdy chce je mieć! 

Z e-biletem jest jeszcze inny problem. Zapewne każdy jeszcze pamięta aferę z kartami bankowymi "na zbliżenie". Technologia tych kart nie była aż tak wystarczająco rozwiniętą, by być w pełni bezpieczną przed cyber-przestępcami. Głośno o tym było w mediach. Strach jest u niektórych klientów niektórych banków przybliżać kartę do czytnika.

Rzeczą inną, która mnie przeraża, to możliwość doładowania przez internetowe konta bankowe. Nie dość, że (w przelewie) MZK pozna mój numer konta i podstawowe dane, to jeszcze nie mam pewności czy po wyczerpania limitu funduszy na ilość przejazdów nie potrącą mi z konta. A mają takie prawo w celach windykacyjnych. Dajmy na to e-bilet 30-przejazdowy na 30 dni imienny za 60 zł: przejazd do 2 przystanków kosztuje mnie 1 zł. Od 3 do 8 - już 2,60 (drożej niż było o 20 gr), a powyżej 8 - 3 zł (maksymalnie). Z tymże licznik mi bije od 8 przystanku przejechanego 4 grosze. Teraz chcę przejechać z ul. Zawadzkiego na al. Wojska Polskiego (NBP), to stracę 2,60. I bije mi 4 grosze za każdy przejechany przystanek. Będąc przy Poczcie Głównej (Boh. Westerplatte), już dobiłem do 3 zł. Na szczęście więcej mi nie bije, bo to jest maksymalna cena. A takich linii jest dużo, dużo więcej. E-bilet więc wychodzi na tyle samo co zwykły jednorazowy, a przynajmniej nie ma problemu z logowaniem i "przetwarzaniem" przez dyrektora MZK moich danych osobowych.

Taką kartą na zbliżenie jest e-bilet. Mając w pamięci aferę z kartami bankowymi z wmontowanymi specjalnymi chipami, nie wiem czy (wedle hasła reklamowego) "Mogę Zaufać Komunikacji"? To jest bardzo zaawansowana technologia i po prostu nie ufam jej wdrażaniu w czytnikach autobusowych. Przybliżanie przy wejściu i wyjściu z autobusu każdorazowo z jednej strony jest uciążliwe (kiedyś tego nie było, byli kontrolerzy i oni sprawdzali), bo trzeba o tym pamiętać i biada z naszym portfelem, jeśli się zapomni, a z drugiej - logowanie i wylogowywanie się. Rozumiem, że teraz MZK rezygnuje z usług firmy, która zajmowała się kontrolą biletów? Bo po co kontrolerzy, jak wszystko można sprawdzać za biurkiem niczym Wielki Brat?

Brak możliwości wyboru, zmuszanie swoich klientów do cyfryzacji i coraz droższe bilety (wbrew pozorom) sprawiły, że to są moje ostatnie dni podróży miejskimi autobusami, niestety. Ech, ale cóż ja mogę zrobić, jeśli, skoro podanie danych osobowych jest dobrowolne, ja nie chcę podawać danych osobowych (co jest konieczną wydania mi e-karty) oraz nie chcę być poddany cyfryzacji i być jako pasażer MZK w internecie? Bardzo lubię jeździć autobusami, ale wszystko co dobre, kiedyś się kończy. Czas na zmiany i moja przygoda z MZK powoli, ale nieubłaganie, dobiega końca.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz