Sytuacja jest następująca: z dniem 1 marca 2012 roku zaczęła działać e-karta, popularnie zwana e-biletem, czyli biletem elektronicznym.
Do tej pory za przejazd jednym kursem pasażer płacił 2,40 zł w
strefie miejskiej i 4 zł - w podmiejskiej, 3 zł - pozamiejskiej. Ceny
biletów jednorazowych skoczyły kolejno o 60 gr, 40 gr, 40 gr. Bilet
24-godzinny podrożał z 10 złotych do 12 złotych, a 24-godzinny we
wszystkich strefach do 20 złotych.
Bilety okresowe tradycyjne zostały wycofane, choć będą obowiązywały
do końca marca (jeżeli ktoś wykupił znaczek 29 lutego, to ważność ma do
29 marca). Tutaj pozwolę sobie na dozę subiektywizmu: otóż Miejski
Zakład Komunikacji nie powinien wycofywać tradycyjnych biletów
okresowych. Powinien był dać możliwość wyboru swoim klientom. Teraz
pasażerowie muszą (nie mają innej opcji) składać wnioski o e-kartę i
tutaj robi się problem, gdyż na wniosku czytamy małym druczkiem:
W związku z obowiązkiem wynikającym z art. 24 ustawy o ochronie
danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tekst jedn. z 2002 r. Nr
101, poz. 926 ze zm.) zwanej dalej "Ustawą", informuję co następuje: dane osobowe będą przetwarzane
w celu umożliwienia identyfikacji właściciela spersonalizowanej e-karty
w razie wydania kolejnej nowej e-karty w przypadku jej utraty lub
uszkodzenia powodujący brak możliwości odczytu zapisanych na niej
informacji wraz z odtworzeniem daty ważności biletu. Dane
dotyczące numeru e-karty, daty i godziny sprzedaży, numeru punktu
zakupu oraz rodzaju biletu, daty, godziny oraz linii, w której dokonano
kasowań e-karty, daty i godziny kontroli, zablokowanych e-kart i będą przetwarzane w celach windykacyjnych i reklamacyjnych przez okres 5 lat. Osobie, której dane dotyczą, przysługuje prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania w sytuacji określonej w art. 35 Ustawy. Podanie danych jest dobrowolne. Administratorem danych osobowych jest Dyrektor Miejskiego Zakładu Komunikacji w Zielonej Górze ul. Chemiczna 8, 65-713 Zielona Góra.
Sam fakt wykorzystywania danych osobowych przez MZK nie powinien
nikogo dziwić. Przy tradycyjnych biletach okresowych MZK też
wykorzystywał dane osobowe z prozaicznych powodów (choćby i po to by
wypełnić kartę i ją wydrukować oraz zapisywać "znaczki" na karcie, gdy
się je kupowało na okres 30 dni). Rzecz w tym, że przy zbieraniu
wniosków, zbiera się masę danych osobowych, które są administrowane
przez jedną osobę - dyrektora MZK (chyba, że ja o czymś nie wiem i MZK
ma więcej niż jednego dyrektorów). Ponadto "e-bilet" jest operacją skomplikowaną logistycznie, gdyż wymusza powstanie centrum informatycznego, które co najmniej gromadziłoby w jednym miejscu zebrane dane osobowe.
Osobie nie przysługuje prawo usunięcia danych osobowych, a taka opcja
powinna być uwzględniona w przyjętej polityce ochrony danych osobowych. Osobie
przysługuje tylko prawo dostępu i ewentualnej korekty.
Dane osobowe będą przetwarzane przez administratora, który za naszą
zgodą ma do tego prawo, w celach windykacyjnych i reklamacyjnych.
Oznacza to tyle, że pasażerowie z e-kartą są poddani kontroli jednej
osoby.
Wreszcie: podanie danych osobowych nie jest dobrowolne. Trzeba
koniecznie podać dane osobowe, aby wypełnić wniosek i aby móc odebrać
e-kartę, która przewiduje tańsze bilety w porównaniu do cen 3 zł
(miejska), 4,40 zł (podmiejska) i 3,40 (pozamiejska), choć de facto cenowo e-bilet nie różni się od biletu (o czym za chwilę).
Wniosek o wydanie e-karty gromadzi następujące dane osobowe: imię,
nazwisk, PESEL, numer telefonu i mail (jeśli ktoś zechce go podać),
ulicę, miejscowość, nr domu/ nr lokalu, kod pocztowy, uprawnienia do
ulgi lub do bezpłatnych przejazdów. Zdjęcie, które ukazuje twarz na
jasnym jednolitym tle bez nakrycia głowy i bez ciemnych okularów nie
znajdzie się w systemie informatycznym oraz na koncie pocztowym i
zostanie zwrócone po wydaniu i odbiorze e-karty. A także wniosek o
e-kartę gromadzi dane kto jest:
uczniem,
studentem dziennym,
studentem zaocznym,
studentem wieczorowym,
dzieckiem lub młodzieżą od 7 do 18 lat nie objętą obowiązkiem szkolnym wskutek inwalidztwa lub niepełnosprawności,
rencistą,
emerytem/ współmałżonkiem na którego wypłacany jest dodatek rodzinny,
osobą do 70 roku życia pobierającą zasiłek stały w OPS/ współmałżonkiem na którego wypłacany jest dodatek rodzinny,
kombatantem,
zarejestrowanym bezrobotnym mieszkańcem miast który utracił prawo do zasiłku bezrobotnych w okresie nie pobierania zasiłku na podst. zaświadczenia z PUP ważnego 1 m-c od daty wydania,
dzieckiem w wieku przedszkolnym od 4 do 7 roku życia,
uczniem niepełnosprawnym,
osobą która ukończyła 70 lat,
osobą o orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji oraz osobą o niepełnosprawności wrodzonej lub nabytej w okresie uniemożliwiającym wcześniejsze zatrudnienie pobierającą rentę socjalną,
inwalidą wojennym lub wojskowym,
członkiem Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę lub członkiem Związku Sybiraków,
honorowym obywatelem miasta,
posłem,
senatorem,
honorowym dawcą krwi oraz
pracownikiem lub członkiem rodziny pracownika MZK.
uczniem,
studentem dziennym,
studentem zaocznym,
studentem wieczorowym,
dzieckiem lub młodzieżą od 7 do 18 lat nie objętą obowiązkiem szkolnym wskutek inwalidztwa lub niepełnosprawności,
rencistą,
emerytem/ współmałżonkiem na którego wypłacany jest dodatek rodzinny,
osobą do 70 roku życia pobierającą zasiłek stały w OPS/ współmałżonkiem na którego wypłacany jest dodatek rodzinny,
kombatantem,
zarejestrowanym bezrobotnym mieszkańcem miast który utracił prawo do zasiłku bezrobotnych w okresie nie pobierania zasiłku na podst. zaświadczenia z PUP ważnego 1 m-c od daty wydania,
dzieckiem w wieku przedszkolnym od 4 do 7 roku życia,
uczniem niepełnosprawnym,
osobą która ukończyła 70 lat,
osobą o orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji oraz osobą o niepełnosprawności wrodzonej lub nabytej w okresie uniemożliwiającym wcześniejsze zatrudnienie pobierającą rentę socjalną,
inwalidą wojennym lub wojskowym,
członkiem Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę lub członkiem Związku Sybiraków,
honorowym obywatelem miasta,
posłem,
senatorem,
honorowym dawcą krwi oraz
pracownikiem lub członkiem rodziny pracownika MZK.
I to wszystko, o zgrozo, w rękach jednej osoby i w jednym miejscu! Do tej pory nie było potrzebnego oddzielnego centrum gromadzenia danych osobowych. Teraz wszystko będzie scentralizowane i poddane cyfryzacji.
Tradycyjny bilet okresowy miejski, który był bez limitu przejazdów na
okres 30 dni, kosztował 60 zł. Teraz kosztuje najtaniej tylko w wersji
mobilnej 90 zł. Zwykły bez limitu przejazdów na 30 dni 200 zł, a na 90
dni - 260 zł. Natomiast 30-przejazdowy (wystarczy minąć 30 przystanków,
aby wyzerować e-kartę) kosztuje 60 zł, zaś 90-przejazdowy - 76 zł.
Jedyne, co jest korzystne, to bilety szkolne (na 11 m-cy) oraz
studenckie (na 1 semestr) za przystępną w miarę cenę.
Tradycyjny bilet okresowy podmiejski, który był bez limitu przejazdów
na okres 30 dni, kosztował 140 zł. Ta sama wersja w e-bilecie kosztuje
teraz 180 zł (z możliwością przesiadki w miejskiej strefie bez limitu
ilości przejazdów na liniach miejskich). Podmiejskie szkolne i
studenckie już nie są przystępne. Można oczywiście wybrać sobie wersję
bez możliwości przesiadki w miejskiej strefie za 130 zł (więc taniej o 5
zł), ale np. jeśli się jedzie z gminy do miasta jednym autobusem i się
przesiada na następny już w mieście, to trzeba dodatkowo za ten drugi
autobus zapłacić. Wybierając najtańszą wersję miejską (30-przejazdowy),
wyjdzie nam 130+60, co daje nam 190 zł. I wreszcie mamy dwie propozycje
z możliwością przesiadki w strefie miejskiej w tym 45 przejazdów (za
140 zł) i 90 przejazdów (za 160 zł) na liniach miejskich.
Droższe są też bilety okresowe w strefie pozamiejskiej (studenckich
już nie ma, ale są szkolne i tak również drogie). 30-przejazdowy
kosztuje 64 zł, 50- 76 zł, 80- 84 zł a bez limitów przejazdów 114 zł.
Pozamiejskie to np. m.in. trasa z Zatonia do Barcikowic.
Wszystkich stref nikt pewnie nie ruszy, bo ceny są wywindowane
niesłychanie do góry: bez limitu ilości przejazdów kosztuje "tylko" 360
zł, a w strefie miejskiej - 230 zł.
Bilety ulgowe zachowują 50% ceny biletów normalnych (dlatego też nie podaję tutaj cen ulgowych, bo łatwo je można sobie policzyć).
Strefa miejska jest najtańszą wersją. MZK zmusza ludzi, aby ze swoich
sypialni w gminie przeprowadzili się z powrotem do miasta. Skończy się
na tym, że gmina zrezygnuje z usług MZK i wybierze tańszy PKS, jak to
już zrobiły Świdnica i Laski.
Zasadą nieformalną przyjętą w gospodarce rynkowej jest, że bilety okresowe zwykle są relatywnie tańsze od biletów jednorazowych w komunikacji transportem publicznym. Pozornie więc ta zasada przez MZK została zachowana, gdyż na pierwszy rzut oka bilety jednorazowe są droższe od okresowych, ale przy bliższym przyjrzeniu się nowym zasadom Miejskiego Zakładu Komunikacji okazuje się, że ceny e-biletów okresowych i biletów jednorazowych de facto są mniej więcej wyrównane.
Zasadą nieformalną przyjętą w gospodarce rynkowej jest, że bilety okresowe zwykle są relatywnie tańsze od biletów jednorazowych w komunikacji transportem publicznym. Pozornie więc ta zasada przez MZK została zachowana, gdyż na pierwszy rzut oka bilety jednorazowe są droższe od okresowych, ale przy bliższym przyjrzeniu się nowym zasadom Miejskiego Zakładu Komunikacji okazuje się, że ceny e-biletów okresowych i biletów jednorazowych de facto są mniej więcej wyrównane.
Najpierw Facebook, potem Google, teraz MZK. Moje dane osobowe stają
się cenniejsze od najdroższych diamentów. Każdy chce je mieć!
Z e-biletem jest jeszcze inny problem. Zapewne każdy jeszcze pamięta
aferę z kartami bankowymi "na zbliżenie". Technologia tych kart nie była
aż tak wystarczająco rozwiniętą, by być w pełni bezpieczną przed
cyber-przestępcami. Głośno o tym było w mediach. Strach jest u
niektórych klientów niektórych banków przybliżać kartę do czytnika.
Rzeczą inną, która mnie przeraża, to możliwość doładowania przez
internetowe konta bankowe. Nie dość, że (w przelewie) MZK pozna mój
numer konta i podstawowe dane, to jeszcze nie mam pewności czy po
wyczerpania limitu funduszy na ilość przejazdów nie potrącą mi z konta. A
mają takie prawo w celach windykacyjnych. Dajmy na to e-bilet
30-przejazdowy na 30 dni imienny za 60 zł: przejazd do 2 przystanków
kosztuje mnie 1 zł. Od 3 do 8 - już 2,60 (drożej niż było o 20 gr), a
powyżej 8 - 3 zł (maksymalnie). Z tymże licznik mi bije od 8 przystanku
przejechanego 4 grosze. Teraz chcę przejechać z ul. Zawadzkiego na al.
Wojska Polskiego (NBP), to stracę 2,60. I bije mi 4 grosze za każdy
przejechany przystanek. Będąc przy Poczcie Głównej (Boh. Westerplatte),
już dobiłem do 3 zł. Na szczęście więcej mi nie bije, bo to jest
maksymalna cena. A takich linii jest dużo, dużo więcej. E-bilet więc
wychodzi na tyle samo co zwykły jednorazowy, a przynajmniej nie ma
problemu z logowaniem i "przetwarzaniem" przez dyrektora MZK moich
danych osobowych.
Taką kartą na zbliżenie jest e-bilet. Mając w pamięci aferę z kartami
bankowymi z wmontowanymi specjalnymi chipami, nie wiem czy (wedle hasła
reklamowego) "Mogę Zaufać Komunikacji"? To jest bardzo zaawansowana
technologia i po prostu nie ufam jej wdrażaniu w czytnikach
autobusowych. Przybliżanie przy wejściu i wyjściu z autobusu każdorazowo
z jednej strony jest uciążliwe (kiedyś tego nie było, byli kontrolerzy i
oni sprawdzali), bo trzeba o tym pamiętać i biada z naszym portfelem,
jeśli się zapomni, a z drugiej - logowanie i wylogowywanie się.
Rozumiem, że teraz MZK rezygnuje z usług firmy, która zajmowała się
kontrolą biletów? Bo po co kontrolerzy, jak wszystko można sprawdzać za
biurkiem niczym Wielki Brat?
Brak możliwości wyboru, zmuszanie swoich klientów do cyfryzacji i
coraz droższe bilety (wbrew pozorom) sprawiły, że to są moje ostatnie
dni podróży miejskimi autobusami, niestety. Ech, ale cóż ja mogę zrobić,
jeśli, skoro podanie danych osobowych jest dobrowolne, ja nie chcę
podawać danych osobowych (co jest konieczną wydania mi e-karty) oraz nie
chcę być poddany cyfryzacji i być jako pasażer MZK w internecie? Bardzo
lubię jeździć autobusami, ale wszystko co dobre, kiedyś się kończy.
Czas na zmiany i moja przygoda z MZK powoli, ale nieubłaganie, dobiega
końca.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz