Jaka jest sylwetka dobrego
dentysty?
Danuta Sorochan–Olszak*: Dobry
dentysta jest skrupulatną i dokładną osobą, która nieustannie się dokształca.
Bardzo ważny jest dobry kontakt z pacjentem. Do każdego trzeba podchodzić
indywidualnie, z dużą gracją i cierpliwością. Musi umieć też nie ugrząźć w
masie biurokracji.
Jak to w końcu jest? Mamy dentystów
czy stomatologów?
Od
momentu naszego wejścia do Unii Europejskiej zmieniono nazewnictwo z „lekarza
stomatologa” na „lekarza dentystę”, tłumacząc się ujednolicaniem nazw zawodów w
całej zjednoczonej Europie. Na szczęście pozostawiono nam tytuł lekarza. Na
Zachodzie dentysta takiego tytułu nie posiada. Formalnie jesteśmy lekarzami
dentystami, ale można jeszcze spotkać gdzieniegdzie i starą nazwę
„stomatologa”.
To czym się różni polska
stomatologia od zagranicznej?
Polscy
stomatolodzy w porównaniu do zachodnich dentystów posiadają nieco więcej
uprawnień, np. dentyści z niektórych krajów UE nie mogą wykonywać zabiegów
chirurgicznych i wystawiają jedynie skierowania do chirurga ogólnego.
Na czym polega praca dentysty?
Lekarz
dentysta leczy całą jamę ustną: zęby, śluzówkę, język, policzki, wargi (tkanki
miękkie) i węzły chłonne, staw skroniowo – żuchwowy, śliniaki… Co istotne: to
nie tylko zęby. Zwykle wizyta u dentysty kojarzy nam się z leczeniem bądź, co
gorsza, z wyrywaniem zębów, ale leczenie jamy ustnej nie ogranicza się tylko do
naszego uzębienia.
Jak zmieniły się gabinety stomatologiczne
w przeciągu kilkudziesięciu lat?
To
jest pytanie na osobną, opasłą książkę. Dosłownie: wszystko zmieniło się tak,
jak całe środowisko, kraj i nawet cywilizacja. Jeszcze dziesięć lat temu
żyliśmy w innej epoce stomatologii.
A co się zmieniło w leczeniu zębów?
Wszystko
zostało wręcz wywrócone do góry nogami. Dzisiaj są zupełnie inne,
nowocześniejsze i lepsze metody, materiały, sprzęt i zakres wiedzy. Można o tym
również napisać książkę.
Co jest ważne w zawodzie lekarza dentysty?
Trzeba
posiadać wiedzę, którą się systematycznie pogłębia nie tylko z tytułu
nałożonych na nas obowiązków, i być kompetentnym, sumiennym i rzetelnym w
wykonywaniu tego zawodu. Równie ważne są odpowiedzialność i szacunek wobec
pacjenta/ ów, a także, co szczególnie istotne wobec innych dentystów. Najlepiej
jeśli dentysta naprawdę kocha to, co robi, a wtedy z każdym problemem sobie
poradzi.
Dalej wyrywacie zęby obcęgami rodem
z warsztatu samochodowego?
(śmiech)
Nie używamy młotka. Aż tak źle chyba nie jest. Zresztą zamiast młotka stosujemy
bardziej humanitarne metody znieczulenia. Igła! A teraz poważnie: narzędzia
chirurgiczne są bardzo specjalistyczne i mają różne kształty i funkcje. Jedne
służą do usuwania korzeni, inne do ekstrakcji zębów mlecznych czy stałych.
Wszystkie są bardzo drogie. Ich ceny sięgają do 1100 złotych za sztukę, a w
gabinecie potrzeba ich co najmniej kilkadziesiąt! Zaś znieczulenie staje się
już standardem, dzięki któremu pacjent nie musi boleśnie przeżywać wizyty u
dentysty.
Po co i jak często trzeba odwiedzać
dentystę?
Wizyty
kontrolne każdy z nas powinien mieć przynajmniej raz na pół roku, ale najpierw
jest koniecznością wyleczyć wszystkie zęby i uzupełnić braki zębowe (jeśli
zależy nam w ogóle na zębach).
Jak dbać o swoje zęby?
Najważniejsza
jest prawidłowa higiena jamy ustnej: co najmniej trzy razy dziennie trzeba
szczotkować zęby przez co najmniej pięć minut metodą wymiatania, dwa razy
dziennie nitkować wszystkie przestrzenie zębowe, stosować płyny do płukania
jamy ustnej i dobre pasty do zębów. Oczywiście dochodzą do tego częste wizyty
kontrolne w gabinecie stomatologicznym. Dentyści cały czas to powtarzają i będą
to do skutku powtarzać jak mantrę.
Które pasty do zębów i płyny do
płukania jamy ustnej warto używać?
Każdą
pastę do zębów, która jest z fluorem. Natomiast dobre płyny do ust zawierają
chlorheksydynę. Aczkolwiek tak naprawdę najważniejsze są: sposób i czas
szczotkowania.
Czy są jakieś programy profilaktyki
zębów i czy odnoszą sukcesy?
Takich
programów jest wiele, np. fluorkowanie zębów u pięcio–, sześciolatków w
przedszkolach czy lakierowanie pierwszych zębów trzonowych u siedmiolatków.
Jak się ma higiena jamy ustnej do
higieny uzębienia?
Należy
pamiętać, że czyszczenie zębów powinno łączyć się ze szczotkowaniem języka i
płukaniem jamy ustnej odpowiednimi płynami.
Kto najlepiej dba o swoje zęby, a
kto najgorzej?
Nie
ma takich podziałów, gdyż nie zależy to ani od wieku, ani od wykształcenia, ani
od płci.
Jacy są pacjenci? Czy się boją? Jak
reagują?
Pacjenci
są naprawdę różni. Jedni się boją, inni nie, ale w gabinecie widać cały
przekrój społeczeństwa. Jacy ludzie, tacy pacjenci.
Jak ludzie podchodzą do swoich
zębów?
Jednym
zależy na tym, aby były ładne, białe i zdrowe i ci leczą. A innym w ogóle nie
zależy.
Z jakimi problemami najczęściej
spotyka się dentysta?
Najczęstszym
schorzeniem jest próchnica, która powoduje stany zapalne miazgi. Kończy się to
ekstrakcją zęba. Bardzo dużą bolączką jest zła higiena jamy ustnej, poprzez nieusuwanie
kamienia nazębnego i osadu. Kamień nazębny i osad prowadzą do stanów zapalnych
śluzówki i parodontozy.
Jak dzisiaj wygląda wizyta u
dentysty i ile średnio może trwać?
Najpierw
lekarz przeprowadza wywiad lekarski, a następnie przeprowadza zabieg. W
stomatologii zachowawczej opracowuje ubytek i zakłada wypełnienie. W zależności
od zabiegu i potrzeb może znieczulić pacjenta. W leczeniu endodontycznym, czyli
kanałowym, zaleca się leczyć pod mikroskopem, dzięki czemu leczenie to jest
dokładniejsze i daje większy procent prawidłowego wyleczenia.
A jak wygląda wyrywanie zęba?
Najpierw
podaje się znieczulenie nasiękowe lub przewodowe z dwóch stron. Następnie
dźwignią przerywa się więzadła zębowo – zębodołowe (tj. te więzadła, które
utrzymują ząb w zębodole). Po przerwaniu więzadeł odpowiednimi kleszczami i
precyzyjnymi ruchami (prawo – lewo – dół) trzeba rozruszać ząb i go wyjąć. Na
koniec zakłada się opatrunek chirurgiczny. I nic pacjenta nie boli!
Jakie zabiegi są najtrudniejsze?
Dość
trudnymi zabiegami są chirurgiczne, np. usunięcie zatrzymanego zęba, torbieli,
guzów czy leczenie nowotworów w jamie ustnej. Tak naprawdę jednak wszystko
zależy od przypadku i nie ma typowych zabiegów. Czasami proste leczenie staje
się trudnym. U jednej osoby np. wyrwanie ósemki trwa 10 min., a u drugiej –
nawet 45 min. Pacjentów, z którymi jest utrudniony kontakt, najlepiej leczy się
w znieczuleniu ogólnym (np. dzieci autystyczne).
Jak faktycznie wygląda sytuacja
finansowa dentysty z własnym gabinetem?
Aby
uruchomić własny gabinet dentysta potrzebuje co najmniej około trzysta tysięcy
złotych i „mieć” pacjentów, aby móc go utrzymać. Miesięczny koszt utrzymania
gabinetu balansuje w granicach dziesięciu tysięcy złotych. Resztki, które
zostaną, są dochodem dentysty.
Jak wygląda sytuacja na rynku pracy
dla dentystów?
Aktualnie
absolwent akademii medycznej jest w bardzo trudnej sytuacji na rynku pracy.
Coraz częściej wielu lekarzy dentystów rejestruje się po prostu w biurze
pośrednictwa pracy.
Z kim musi współpracować dentysta?
Koniecznością
jest współpraca z asystentką dentystyczną, technikiem radiologii i technikiem
dentystycznym. Dentysta wszystkiego sam przecież nie zrobi.
A jaką rolę odgrywają dzisiaj w
pracy komputer i telefon?
Niebagatelną.
W dobie komputeryzacji i cyfryzacji to jest podstawowe narzędzie do choćby prowadzenia
ewidencji pacjentów czy układania kalendarza wizyt dentystycznych (można
umawiać się na wizyty telefonicznie lub mailowo).
Czy istnieje jakiś kamień
filozoficzny dla dentystów? A jeśli tak, to co nim jest?
(śmiech)
Żeby z komórek macierzystych wyhodować zęby i je przeszczepić do organizmu!
* Danuta Sorochan–Olszak, lekarz stomatolog chirurgii stomatologicznej od trzydziestu lat prowadzi praktykę stomatologiczną w Zielonej Górze, absolwentka Pomorskiej Akademii Medycznej, przez 10 lat była prezesem Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego O/Zielona Góra, odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi, jest członkiem Okręgowej Izby Lekarskiej O/Zielona Góra.
(Indywidualna i Grupowa Specjalistyczna Praktyka Stomatologiczna DANADENT s.c., ul. Lisia 49, 65–093 Zielona Góra)